(69.10) “Mozes”

Na de geschiedenis van Jozef zijn inmiddels enkele tientallen jaren verstreken. De nakomelingen van Jakob wonen nog steeds in Egypte, maar de omstandigheden zijn ingrijpend veranderd. De farao die Jozef had gekend, is overleden en een nieuwe koning (uit een nieuw koningshuis) regeert over het land. Deze farao ziet het groeiende volk Israël als een bedreiging en maakt de Israëlieten tot slaven. Zij moeten zwaar werk verrichten en worden hard onderdrukt. Uiteindelijk geeft farao zelfs het verschrikkelijke bevel dat alle pasgeboren jongetjes van de Israëlieten in de rivier de Nijl moeten worden geworpen. Juist in die donkere tijd grijpt God in. Hij bereidt een man voor die Zijn volk zal bevrijden: Mozes.

Mozes wordt geboren in een gelovig gezin. Zijn ouders zien dat hij een bijzonder kind is en verbergen hem zo lang mogelijk. Wanneer dat niet langer kan, leggen zij hem in een biezen mandje tussen het riet langs de Nijl. Het lijkt een wanhopige stap, maar juist daar zorgt God voor een wonderlijke uitkomst. De dochter van farao vindt het mandje en besluit het jongetje als haar eigen zoon op te voeden. Maar eerst wordt Mozes verzorgd door zijn eigen moeder, die hem in zijn eerste levensjaren opvoedt.

Juist die eerste jaren blijken van grote betekenis te zijn. Mozes leert zijn ouders kennen, maar vooral leert hij de God van Israël kennen. Later ontvangt hij aan het hof van farao de beste opleiding die Egypte te bieden heeft. Hij groeit op als prins en wordt onderwezen in alle wijsheid van de Egyptenaren. Zo bereidt God hem voor met kennis en inzicht. Toch is die opleiding alleen niet voldoende voor de taak die hem wacht.

Wanneer Mozes ongeveer veertig jaar oud is, ziet hij hoe een Egyptenaar een Israëliet mishandelt. Uit medelijden en rechtvaardigheidsgevoel grijpt hij in en doodt de Egyptenaar. Daarmee probeert hij Gods volk op eigen kracht te helpen. Maar Gods tijd is nog niet gekomen. Wanneer zijn daad bekend wordt, moet Mozes vluchten naar Midian.

Daar begint een heel nieuwe periode in zijn leven. Mozes komt terecht bij Jethro, ook Rehuel genoemd, en trouwt met diens dochter Zippora. Vervolgens brengt hij veertig jaar door als schaapherder in de woestijn. Voor iemand die was opgegroeid aan het koninklijke hof moet dat een enorme verandering zijn geweest. Toch gebruikt God juist deze jaren om Mozes iets te leren wat hij in Egypte nooit had kunnen leren: zachtmoedigheid, geduld en afhankelijkheid.

Later noemt de Bijbel Mozes zelfs de zachtmoedigste mens op aarde. Dat is opmerkelijk als we bedenken hoe impulsief hij eerder had gehandeld. God vormde zijn karakter voordat Hij hem Zijn grote opdracht gaf. Dat is een belangrijke les. God kijkt niet alleen naar wat iemand weet of kan, maar ook naar wie iemand is geworden. Hij gebruikt vaak de moeilijke en stille perioden van het leven om mensen voor te bereiden op een taak die later komt.

Na tachtig jaar voorbereiding ontmoet Mozes God bij de brandende braamstruik. Hij ziet een struik die wel in brand staat, maar niet verteert. Wanneer hij dichterbij komt, spreekt God tot hem en zegt dat hij zijn sandalen moet uittrekken, omdat hij op heilige grond staat. Daar maakt God Zich bekend als de eeuwige God: ‘Ik ben, Die Ik ben.’ Vervolgens geeft Hij Mozes de opdracht om terug te gaan naar Egypte en Israël uit de slavernij te leiden.

Mozes voelt zich daar helemaal niet geschikt voor. Meerdere keren probeert hij onder de opdracht uit te komen. Hij wijst op zijn onzekerheid, zijn gebrek aan spreekvaardigheid en zijn eigen zwakheden. God neemt zijn bezwaren serieus en belooft hem steeds opnieuw dat Hij met hem zal zijn. Pas wanneer Mozes uiteindelijk eenvoudigweg zegt dat hij niet wil, wordt God boos. Daarmee laat deze geschiedenis zien dat God begrip heeft voor onze zwakheid, maar niet voor ongehoorzaamheid. Wanneer Hij roept, mogen wij erop vertrouwen dat Hij ook geeft wat nodig is om Zijn opdracht uit te voeren.

Samen met zijn broer Aäron keert Mozes terug naar Egypte. Mozes wordt de leider van het volk en Aäron dient als woordvoerder en later als hogepriester. Samen vormen zij een bijzonder beeld van de Heer Jezus. Mozes wijst op Christus als de grote Leider en Profeet, terwijl Aäron vooruitwijst naar Christus als de Hogepriester Die voor Zijn volk bidt.

Na de uittocht uit Egypte leidt Mozes het volk veertig jaar lang door de woestijn. Dat is geen gemakkelijke taak. Het volk moppert, twijfelt en komt regelmatig in opstand tegen God. Toch blijft Mozes steeds opnieuw voor het volk pleiten. Hij brengt hun nood bij God en bidt voor hen. Daarmee laat hij iets zien van het hart van een goede leider. Hij denkt niet in de eerste plaats aan zichzelf, maar aan de mensen die God aan zijn zorg heeft toevertrouwd.

Tijdens de woestijnreis ontvangt Mozes ook de Tien Geboden op de berg Sinaï. God sluit daar een verbond met Israël en geeft Zijn volk richtlijnen voor hun leven. Mozes speelt daarin een unieke rol. Hij spreekt met God zoals geen ander in het Oude Testament. Zelfs de hogepriester mocht slechts één keer per jaar het heilige der heiligen binnengaan, maar Mozes mocht telkens opnieuw in Gods nabijheid komen. Ook daarin is hij een bijzonder beeld van de Heer Jezus, Die voortdurend in volmaakte gemeenschap met Zijn Vader leefde.

Toch maakt ook Mozes fouten. Aan het einde van de woestijnreis krijgt hij de opdracht om tegen de rots te spreken, zodat er water uit zal komen. Maar uit boosheid over het gemopper van het volk slaat hij tweemaal op de rots. Daarmee gehoorzaamt hij God niet volledig. De rots is een beeld van Christus, Die slechts één keer voor de zonden hoefde te lijden. Daarom heeft deze ongehoorzaamheid grote gevolgen. Mozes mag het beloofde land wel vanaf de berg Nebo zien, maar hij mag het niet binnengaan.

Dat is een aangrijpend moment. Toch zien we ook hier Gods genade. Hij verwerpt Mozes niet, maar laat hem nog eenmaal het hele land zien dat Hij aan Israël heeft beloofd. Daarna sterft Mozes op honderdtwintigjarige leeftijd. God Zelf zorgt voor zijn begrafenis. De leiding van het volk gaat vervolgens over op Jozua, die Israël het beloofde land binnenleidt.

Het leven van Mozes laat zien dat God mensen zorgvuldig voorbereidt op de taak die Hij hun geeft. Soms begrijpen wij niet waarom bepaalde gebeurtenissen plaatsvinden of waarom God ons langs moeilijke wegen leidt. Achteraf blijkt vaak dat Hij juist daardoor ons karakter vormt en ons geschikt maakt voor wat nog komen zal. Zo was het bij Mozes, en zo werkt God ook vandaag nog.

Mozes was geen volmaakt mens, maar wel een trouwe dienaar die steeds opnieuw terugkeerde naar God. Zijn leven wijst vooruit naar de Heer Jezus, de volmaakte Leider van Gods volk. Zoals Mozes Israël door de woestijn leidde, zo wil de Heer Jezus ook vandaag Zijn kinderen leiden op hun levensweg. Wie Hem vertrouwt, mag weten dat Hij niet alleen de weg wijst, maar ook de kracht geeft om die weg te gaan.

Opname: juni 2026.

Deel deze video met anderen: