(27.06) Daniël 4:4-37 “De tweede droom van Nebukadnezar”

Daniël 4 beschrijft de diepe vernedering van de machtigste koning van zijn tijd. Nebukadnezar heeft een enorm rijk opgebouwd. Hij woont zorgeloos in zijn paleis en leeft in grote welvaart. Maar juist die zorgeloze toestand vormt een gevaar. Voorspoed en vrede zijn een zegen van God, maar tegelijk ook een test van trouw en standvastigheid. Wanneer alles goed gaat, kan een mens gemakkelijk vergeten van Wie hij zijn positie, mogelijkheden en bezit heeft ontvangen.

Voordat de droom van Nebukadnezar wordt behandeld, wordt in deze studie eerst een profetische lijn getrokken naar Daniël 7 en naar de tijd van het einde. Na de opname van de gemeente begint de zeventigste jaarweek uit Daniël 9. In die periode komen twee belangrijke machthebbers naar voren: de laatste dictator van het toekomstige Romeinse rijk en de antichrist in Israël. Beiden staan onder de invloed van de duivel. Na deze zeven jaar komt de Messias terug om op aarde Zijn vrederijk op te richten.

Ook worden enkele ontwikkelingen genoemd die in de huidige wereld al zichtbaar zijn en passen binnen het profetische decor: de vorming van de staat Israël, de ontwikkeling van Europa en de positie van het grote Rusland in het uiterste noorden. Daarna wordt de verbinding gelegd met het eerste dier uit Daniël 7. Dat dier is als een leeuw met adelaarsvleugels. Vervolgens wordt het opgericht, op twee voeten gezet als een mens en krijgt het een mensenhart. Daarin is een duidelijke overeenkomst met de geschiedenis van Nebukadnezar in Daniël 4.

De koning krijgt een droom over een geweldige boom. De boom is groot en sterk. Zijn hoogte reikt tot aan de hemel en hij is zichtbaar tot aan het einde van de aarde. Zijn bladeren zijn mooi en zijn vruchten overvloedig. Dieren vinden schaduw onder zijn takken en vogels wonen erin. De boom stelt Nebukadnezar voor. God heeft hem groot gemaakt. Zijn macht strekt zich over een enorm gebied uit en vele volken leven onder zijn heerschappij. Maar dan daalt een wachter, een heilige, uit de hemel neer. De boom moet worden omgehakt. De takken worden afgehouwen. De bladeren worden afgestroopt. De vruchten worden verstrooid. Alleen de stronk met de wortels blijft in de aarde achter.

De beschrijving verandert vervolgens van een boom in een mens. Zijn mensenhart zal worden veranderd en hij zal een dierenhart krijgen. Zeven tijden zullen over hem voorbijgaan. Het doel van dit oordeel wordt duidelijk uitgesproken: de levenden moeten weten dat de Allerhoogste macht heeft over het koningschap van de mensen. Hij geeft het aan wie Hij wil.

Nebukadnezar roept Daniël om de droom uit te leggen. Wanneer Daniël de betekenis begrijpt, is hij enige tijd verbijsterd. Zijn gedachten maken hem bang. Opvallend is zijn houding tegenover de koning. Daniël heeft alle reden om te weten wat Nebukadnezar heeft aangericht. Deze koning heeft Jeruzalem belegerd, de tempel geplunderd en mensen naar Babel weggevoerd. Toch is bij Daniël geen spoor van rancune te vinden.  Hij verheugt zich niet over het komende oordeel. Integendeel, hij is bewogen met Nebukadnezar. Daniël legt uit dat de grote boom de koning zelf is. Nebukadnezar is groot en sterk geworden. Zijn grootheid reikt tot aan de hemel en zijn heerschappij tot aan het einde van de aarde. Maar de koning zal uit de samenleving van de mensen worden verstoten. Hij zal bij de dieren van het veld wonen. Hij zal gras eten als de runderen. Zeven tijden zullen over hem voorbijgaan. Dit duurt totdat Nebukadnezar erkent dat de Allerhoogste macht heeft over het koningschap van de mensen. De stronk blijft echter in de aarde. Dat betekent dat het koningschap voor Nebukadnezar bewaard blijft. Er is een weg terug, maar alleen wanneer hij erkent dat de hemel regeert.

Daniël beperkt zich niet tot het uitleggen van de droom. Hij geeft de koning ook een persoonlijk advies. Nebukadnezar moet breken met zijn zonden door gerechtigheid te doen en met zijn ongerechtigheden door barmhartigheid aan ellendigen te bewijzen. Misschien zal er dan verlenging van zijn voorspoed zijn. God waarschuwt de koning dus voordat het oordeel komt. Nebukadnezar krijgt tijd.

Maar twaalf maanden later wandelt hij op het koninklijk paleis van Babel. Hij kijkt uit over de indrukwekkende stad en zegt: ‘Is dit niet het grote Babel dat ík gebouwd heb tot een koninklijke woonplaats, door de sterkte van míjn macht en tot eer van míjn majesteit?’ De woorden zijn nog in zijn mond wanneer een stem uit de hemel klinkt. Het koningschap wordt hem ontnomen. Nebukadnezar wordt uit de samenleving van de mensen verstoten en leeft als een dier. Zijn haar groeit als de veren van arenden en zijn nagels als die van vogels. De machtigste man van de wereld kan zichzelf niet redden.

Zeven tijden gaan voorbij. Dan gebeurt het beslissende. Nebukadnezar heft zijn ogen op naar de hemel. Zijn verstand keert terug. Hij prijst de Allerhoogste en eert Hem Die eeuwig leeft. De koning erkent nu dat alle bewoners van de aarde als niets worden geacht tegenover God. Niemand kan Zijn hand afslaan of tegen Hem zeggen: ‘Wat doet U?’ Nebukadnezars koningschap wordt hersteld. Maar de man die terugkeert op de troon is niet meer dezelfde man die vol trots over Babel uitkeek. Aan het einde van het hoofdstuk prijst en verheerlijkt hij de Koning van de hemel. Al Gods werken zijn waarheid. Zijn paden zijn recht. En wie in hoogmoed zijn weg gaan, kan Hij vernederen.

In de studie wordt daarbij bijzondere aandacht gegeven aan de naam Allerhoogste. Deze naam van God komt in de Bijbel vooral naar voren in verband met Zijn toekomstige regering over de aarde. Melchizedek spreekt over God, de Allerhoogste, en de profetieën verbinden deze naam met de tijd waarin de Messias als Priester-Koning zal regeren. Nebukadnezar moet leren dat hij niet de hoogste is. Boven de machtigste koning op aarde staat de Allerhoogste.

Daniël 4 laat daarmee zien hoe gevaarlijk hoogmoed is. Een mens kan ontvangen gaven, macht en voorspoed gaan beschouwen alsof hij die zelf heeft voortgebracht. Maar alles wat een mens bezit, is uiteindelijk ontvangen. God is machtig om de hoogmoedige te vernederen. En Hij is ook machtig om de vernederde mens te herstellen wanneer die zijn ogen naar de hemel opheft.

Opname: november 2022.

Deel deze video met anderen: