(20.01) Spreuken (1)

Hoe ga je een liefdesrelatie aan? Welke plaats hebben ouders bij de begeleiding van hun kinderen? Hoe maak je een goede partnerkeuze? En wat zegt Gods Woord over seksualiteit, huwelijk en ongehuwd zijn? In deze eerste lezing wordt vanuit het boek Spreuken nagedacht over het aangaan en verdiepen van een liefdesrelatie, gericht op huwelijk en gezin naar Gods plan.

De vreze van de HEERE als uitgangspunt | Het sleutelvers voor de lezing is Spreuken 1:7: ‘De vreze van de HEERE is het beginsel van de kennis.’ Het gaat daarbij niet om angst voor God, maar om diep ontzag en grote eerbied voor Hem. De basis daarvoor is de vergeving van zonden: ‘Maar bij U is vergeving, opdat U gevreesd wordt’ (Psalm 130:4). Wie de vergeving van God kent, wil zijn leven aan Hem toewijden. Dat geldt ook voor relaties. De eerste en belangrijkste liefdesrelatie is die met de Heer Jezus. Vanuit die relatie krijgen ook de omgang met anderen, de keuze van een huwelijkspartner en het gezinsleven hun juiste plaats.

Vaders en moeders die hun kinderen onderwijzen | In Spreuken spreekt een vader tot zijn zoon, terwijl in Spreuken 31 een moeder haar zoon onderwijst. Daarmee wordt duidelijk dat het doorgeven van goddelijke wijsheid in de eerste plaats in het gezin plaatsvindt. Kinderen hebben vaders en moeders nodig die werkelijk vader en moeder willen zijn. Ouders zijn er niet alleen om vrienden van hun kinderen te zijn. Zij hebben de verantwoordelijkheid om met liefde en gezag onderwijs te geven. De woorden ‘mijn zoon’ laten daarbij verbondenheid, aandacht en waardering horen. Ouders moeten niet vergeten dat zij zelf ook jong zijn geweest. Zij kunnen niet verwachten dat hun kinderen in enkele minuten leren waar zij zelf jarenlang voor nodig hadden. Toch moeten zij met overtuiging doorgeven dat Gods Woord waarheid is en leven geeft. Daarbij hoort ook eerlijkheid over eigen fouten. Ouders verliezen hun kinderen niet wanneer zij oprecht zeggen: ‘Het spijt me.’ Juist door fouten te erkennen en te luisteren naar wat een kind heeft ervaren, kan vertrouwen groeien.

Kinderen leren omgaan met verleiding | Spreuken waarschuwt voor mensen die proberen te verleiden. Eerst gaat het om het snelle geld en het materialisme. Later komt ook de seksuele verleiding aan de orde. Kinderen en jonge mensen moeten leren om ‘nee’ te zeggen. Dat geldt voor begeerten, groepsdruk en de behoefte om erbij te horen. Ouders moeten hun kinderen daarbij niet alleen waarschuwen, maar ook een veilige en liefdevolle plaats bieden. Aandacht kan niet worden vervangen door een scherm, een film of een computerspel. Het voorbeeld van de ouders is daarbij van grote betekenis. Wie zelf alles koopt waar hij zin in heeft, kan moeilijk verwachten dat zijn kinderen anders met geld en begeerten omgaan.

De vreemde vrouw en seksuele verleiding | In Spreuken 2 wordt gewaarschuwd voor de ‘vreemde vrouw’. De wijsheid van Gods Woord bewaart voor seksuele verleiding en ontrouw. Deze waarschuwing is in onze tijd bijzonder actueel door de grote hoeveelheid pornografie die via internet toegankelijk is. Jonge mensen worden bovendien geconfronteerd met seksuele druk, manipulatie en het verspreiden van naaktbeelden. Daarom is openheid en begeleiding noodzakelijk. Ouders moeten, zeker op jonge leeftijd, zicht houden op het internetgebruik van hun kinderen. Wie in seksuele zonde is gevallen, moet die zonde belijden. Wie er niet meer van loskomt, moet de moed hebben er met een betrouwbaar persoon over te spreken.

Partnerkeuze: een gelovige met een gelovige | Een belangrijk uitgangspunt in de lezing is dat een gelovige geen liefdesrelatie kan aangaan met iemand die de Heer Jezus niet kent. Liefhebben is niet alleen een gevoel, maar ook een keuze. Het voorbeeld van Simson laat zien hoe het niet moet. Zijn ouders waarschuwden hem toen hij een Filistijnse vrouw wilde nemen, maar hij hield vast aan wat in zijn eigen ogen goed was. Abraham handelde anders. Toen hij voor zijn zoon Izak een vrouw zocht, gaf hij zijn knecht nadrukkelijk de opdracht geen vrouw uit de heidense volken te nemen. Ook Amram en Jochebed worden genoemd als voorbeeld van twee mensen die tot hetzelfde volk behoorden en samen de Heer dienden. De beslissende vraag bij partnerkeuze is daarom niet alleen of twee mensen elkaar aantrekkelijk vinden of goed bij elkaar passen. De diepste vraag is of beiden de Heer Jezus liefhebben, Zijn Woord liefhebben en samen voor Hem willen leven.

Het huwelijk als verbond | Spreuken spreekt over ‘het verbond van haar God’. Daarmee wordt het huwelijk voorgesteld als een door God gegeven verbond tussen één man en één vrouw. Het huwelijk is bedoeld als een verbond voor het leven. In situaties waarin een huwelijk ernstig beschadigd is, moeten gelovigen naast de betrokkenen staan, helpen en lasten meedragen. Tegelijk moet het uitgangspunt van Gods Woord helder blijven. Niet het persoonlijke gevoel of het eigen welbevinden bepaalt uiteindelijk wat goed is, maar Gods Woord. Juist wanneer die basis helder is, kan er ook werkelijk ruimte zijn voor bewogenheid, hulp en herstel.

Liefde niet voortijdig opwekken | Hooglied spreekt over de liefde als iets kostbaars en fijngevoeligs: ‘Wek de liefde niet op en wakker haar niet aan voordat het haar behaagt.’ Echte liefde laat zich niet dwingen. Seksualiteit is door God gegeven voor het huwelijk. Seks vóór het huwelijk wordt daarom duidelijk als zonde benoemd. Ook wanneer twee mensen van plan zijn te trouwen, verandert dat Gods bedoeling met seksualiteit niet. Waar gezondigd is, is er een weg van belijdenis en vergeving. Het doel is niet om mensen te veroordelen, maar om helder te blijven over Gods Woord en tegelijk te helpen waar dingen verkeerd zijn gegaan.

Ouders en de keuze van een huwelijkspartner | Ouders hebben ook een verantwoordelijkheid bij de begeleiding van hun kinderen in verliefdheid en partnerkeuze. Het is waardevol wanneer jonge mensen met hun ouders over deze dingen kunnen spreken. Naarmate kinderen ouder worden, bouwen zij zelf een persoonlijke relatie met de Heer op en dragen zij verantwoordelijkheid voor hun eigen keuzes. Ouders moeten niet iedere keuze voor hen willen maken. Maar wanneer een keuze duidelijk in strijd is met Gods Woord, moeten zij wel de geestelijke kracht hebben om te waarschuwen.

Vertrouwen op de Heer | Aan het einde van de lezing wordt ook kort gesproken over datingsites. Deze worden niet zonder meer veroordeeld, maar er wordt wel de vraag gesteld waarop het vertrouwen werkelijk is gericht. Een huwelijk is meer dan een menselijke ‘match’ op basis van overeenkomsten. In een huwelijk kunnen juist verschillen door de jaren heen tot grote waardering leiden, omdat man en vrouw elkaar leren aanvullen. De belangrijkste vraag is daarom: wil ik mijn leven delen met iemand die de Heer liefheeft, Zijn Woord liefheeft en Hem wil dienen? Wie verlangt naar een huwelijk mag dat verlangen bij de Heer brengen. Hij weet wat goed is. Ook wanneer een huwelijkspartner uitblijft, is een ongehuwd leven geen troostprijs. Vanuit 1 Korinthe 7 wordt gewezen op de hoge en waardevolle roeping om onverdeeld voor de Heer te leven. Of iemand nu getrouwd is of ongehuwd, het uiteindelijke doel blijft hetzelfde: leven voor de Heer en Hem dienen.

Thema’s: